Fast-moving consumer goods (FMCG) یا consumer packaged goods (CPG) در فارسی معمولاً به «کالاهای تند مصرف» ترجمه میشود. در سادهترین تعریف، کالاهای تند مصرف را کالاهایی میدانند که با سرعت بیشتر و قیمت فروش نسبتاً پایین فروخته میشوند. نوشیدنیها، مواد شوینده، مکملهای غذایی و سایر محصولاتی که در داروخانهها بدون نسخه عرضه میشوند، برخی از اسباب بازیها و محصولات غذایی بسیاری از رستورانها، نمونههایی از کالاهای تندمصرف هستند.
معمولاً (اما نه همیشه) حاشیه سود فروش محصولات تند مصرف به نسبت سایر محصولات، خیلی زیاد نیست و سود تولیدکنندگان و توزیع کنندگان، از حجم بالای فروش تامین میشود.
امروزه، ظهور تکنولوژیهای الکترونیک و محصولاتی نظیر موبایلها، پخش کنندههایMP3، دوربینهای دیجیتال و …، مجموعههای جدیدی را به حوزه کالاهای تندمصرف افزوده است که گاهی از آنها با همان عنوان FMCG و گاهی به طور خاص از آنها تحت عنوان «کالاهای الکترونیکی تندمصرف» یا FMCEمخفف(Fast Moving Consumer Electronics) نام برده میشود.
همانطور که اشاره شد، مهمترین عامل در تعیین تندمصرف بودن محصولات، سرعت فروخته شدن آنها است. در بازاریابی اصطلاحی به نام Shelf Life وجود دارد که شاید بتوان آن را به «عمر فروشگاهی محصول» ترجمه کرد. تفاوت «عمر فروشگاهی محصول» و «عمر محصول» و «عمر مصرف» کاملاً مشخص است:
عمر فروشگاهی یک روزنامه، همانطور که از نامش پیداست، یک روز است. عمر مصرف آن، شاید نیم ساعت یا یک ساعت باشد. اما عمر آن به عنوان محصول، ممکن است دو یا چند روز باشد. بسیاری از مشتریان، روزنامهها را بلافاصله پس از خرید دور نمیاندازند. بلکه چند روزی روی میز خانه یا محل کارشان میماند و دیگران هم آن را نگاه میکنند.
عمر فروشگاهی یک دی وی دی فیلم، ممکن است چند هفته باشد. عمر مصرف آن، دو ساعت است، اما عمر آن به عنوان محصول، ممکن است یک تا دو سال باشد. این فیلم، در محیط خانه میماند. دست به دست میشود و تا مدتی هم یکی از اعضای فعال آرشیو فیلم خانواده است تا به تدریج به فراموشی سپرده شود.
طبیعی است که کوتاه بودن عمر فروشگاهی محصول، گردش سریع کالا در انبار، درگیری ذهنی کمتر مشتری با کالا در هنگام خرید، شبکههای گسترده توزیع و تعداد دفعات بالای نیاز به خرید کالا، از جمله ویژگیها و تبعات تندمصرف بودن یک کالا محسوب میشوند.
اکنون سوال مهم اینجاست که: مدیران و سایر فعالان در حوزه کالاهای تندمصرف، چه عواملی را برای موفقیت کسب و کار خود، در نظر میگیرند؟
متخصصین بازاریابی، صنعت کالاهای تند مصرف (FMCG) را یکی از بی وفاترین صنایع به لحاظ وفاداری مشتریان میدانند. اثبات این ادعا نیز سخت نیست؛ کافیست تلویزیون را روشن کنید و پیامهای بازارگانی را مشاهده نمایید.۱۰۰ میلیون تومان برای یک نفر، سفر دوره دنیا یا ۱۰۰۰ سکه بهار آزادی برای ۱۰ برنده خوش شانس تنها نمونههایی از تبلیغاتی است که این صنایع برای وادار نمودن (نمی گوییم تشویق!) مردم به خرید محصولاتشان می کنند و مردم خسته از تبلیغات یا بهتر بگوییم مردم قربانی بمباران تبلیغات روز به روز بی تفاوت تر از گذشته از کنار این هجمه تبلیغاتی می گذرند.